دی متیل تترافلوئوروفسفات
این متن ترجمه ی مقاله ی " Preparation and Properties of Dimethyltetrafluorophosphate " از سایت جامعه ی شیمی آمریکا است.چون مقاله فقط حاوی داده های تجربی بوده برای فهم بهتر توسط خوانندگان اطلاعات و توجیحاتی در مورد نتایج گرفته شده در مقاله توسط خودم اضافه شده.
هدف از این مقاله بررسی ویژگی های دی متیل تترافلوئوروفسفات Dimethyltetrafluorophosphate - Me2PF4 - (CH3)2PF4 ، پایداری صورتبندی ها و بررسی ویژگی های نمک این ترکیب و شبکه ی بلور آن میباشد.
در این ترکیب اتم مرکزی فسفر می باشد ، که با هیبریداسیون sp3d2 به چهار اتم فلوئور و دوگروه متیل متصل شده است . در این نوع هیبریداسیون که در مورد ترکیبات عناصر اصلی (از دوره ی سوم به بعد) و یا عناصر واسطه در نظر گرفته می شود دو اوربیتال تراز d لایه ی ظرفیت که در هیبریداسیون شرکت می کنند دو اوربیتال همتراز dx2-y2, dz2 اند که سطح انرژی آنها به تراز های s و p نزدیکتر است .شش اوربیتال هیبریدی کاملا یکسان اند و در راستای محور های یک هشت وجهی منتظم در اطراف اتم مرکزی قرار می گیرند و مولکول نیز شکل هشت وجهی به خود میگیرد البته مطمئنا در ترکیب مورد بحث به علت وجود دو گروه متیل و همچنین اختلاف طول پیوند P-F و P-C شکل مولکول به صورت هشت وجهی منتظم نخواهد بود.
این ترکیب به علت تمایل زیاد اتم های فلوئور برای برقراری پیوند داتیو با سایر اتمها یک باز لوئیس قوی محسوب می شود ، مانند ترکیبات مشابهی همچون Me4PF و Me4NF .
نمک این ترکیب Me4N+[Me2PF4]- می باشد که در آن پیوند ضعیف فلوئور و هیدروژنهای گروه متیل، کاتیون و آنیون را به هم متصل کرده است. اختلاف کم الکترونگاتیوی کربن و هیدروژن در کاتیون مانع از برقراری پیوندی قوی بین هیدروژن و فلوئور می شود ، زیرا کربن نمی تواند ابر الکترونی هیدروژن را آنقدر به طرف خود بکشد تا هیدروژن به مقدار زیاد خصلت یک پروتون را پیدا کند و پیوندی قوی با فلوئور تشکیل دهد.
این نمک در شبکه ی بلوری اورتورومبیک جای میگیرد ، مانند گوگرد (در بعضی منابع گوگرد در این فرم،گوگرد رومبیک نامیده شده ، که این فرم پایدارترین شکل گوگرد در دمای اتاق است) و یا مولکولهای Br2 و I2 و Cl2 در حالت جامد.اندازه ی بلور در این نمک a=1303.5 pm, b=799.8 pm و c=1023.8pm میباشد . فاصله ی اتم فسفر و کربن در بلور pm 183 و فاصله ی اتمهای فلوئور و فسفر بین pm166.1 و 168.2pm متغیر است زیرا بعضی از اتمهای فلوئور به علت برقراری پیوند با هیدروژن از فسفر دورترند.
برای این مولکول می توان دو فرم ایزومری سیس و ترانس تصور کرد ، که در فرم ترانس گروههای متیل در مقابل و در فرم سیس مجاور هم اند .
بررسی های طیف سنجی و NMRروی نمک این ترکیب نشان می دهد فقط ایزومر ترانس در ترکیب موجود است و ایزومر سیس وجود ندارد.که این امر مربوط به اختلاف سطح انرژی در دو صورتبندی می شود . چنانکه محاسبات تئوری نشان می دهند بین دو صورتبندی 29.4 Kj/mol اختلاف انرژی وجود دارد . این اختلاف انرژی را می توان با توجه به تقارن ایزومر ترانس و عدم تقارن در فرم سیس توجیه کرد . همچنین در فرم سیس وجود دو گروه متیل در کنار هم،که نسبت به اتم های فوق العاده کوچک فلوئور،حجیم ترند باعث بروز ممانعت فضایی در مولکول ، افزایش سطح انرژی آن و کاهش پایداری آن شده است . در حالی که در فرم ترانس گروههای متیل در دورترین فاصله ی ممکن از هم قرار دارند . همچنین ایزومر سیس با توجه به شکل نامتقارنش نمیتواند به خوبی در شبکه ی بلور جایگیری کند .
پس با توجه به دلایل ذکر شده فقدان ایزومر سیس در ترکیب مورد نظر امری طبیعی است.



